Türkmen halky üçin bedew milletimiziň ruhy dünýäsiniň aýrylmaz bölegi, taryhy ýeňişlerimiziň şaýady we buýsanjydyr. Her ýylyň aprel aýynyň soňky ýekşenbesinde uly dabara bilen bellenilýän Türkmen bedewiniň milli baýramy bu mukaddeslige goýulýan sarpanyň döwrebap nusgasydyr.
Ahalteke bedewi müňýyllyklaryň dowamynda türkmen seýisleriniň zehini we yhlasy bilen kemala geldi. Bu bedewler taryhda diňe bir söweş meýdanlarynyň batyrlary bolman, eýsem, medeniýetimiziň we sungatymyzyň ylham çeşmesine öwrüldiler.
Tebigy sazlaşyk: Bedewlerimiziň syratyndaky nepislik, boýnundaky maral meňzeşlik we gözlerindäki akyllylyk tebigat bilen ynsan sazlaşygynyň iň ýokary derejesidir.
Wepalylyk simwoly: Türkmen medeniýetinde «At — myrat» diýen pähim ýönelige dörän däldir. At türkmeniň iň ýakyn syrdaşy, kyn gününde diregi, şat gününde bolsa ganaty bolupdyr.
Şu günki günde Türkmen bedewiniň milli baýramy diňe bir ýurdumyzda däl, eýsem, halkara derejesinde uly gyzyklanma döredýän medeni wakadyr. Döwletimiziň atçylyk pudagyna berýän ünsi netijesinde, ýurdumyzyň her bir welaýatynda häzirki zaman atçylyk sport toplumlary gurlup ulanmaga berildi.
Baýramçylyk çäreleriniň esasy ugurlary:
Halkara gözellik bäsleşigi: Ýylyň iň owadan ahalteke bedewini seçip almak dabarasy bu baýramyň iň tolgundyryjy pursatydyr. Bu pursat atçylyk sungatynyň estetik taraplaryny dünýä ýüzüne çykarýar.
At çapyşyklary: Ýyndamlygyň we çydamlylygyň synalýan ýeri bolan hipodromlar müňlerçe janköýeri özüne çekýär.
Atly ýörişler we seýisçilik sungaty: Türkmen seýisleriniň nesilden-nesle geçip gelýän tejribeleri bu günki gün täze tehnologiýalar bilen utgaşyp, dünýä atşynaslarynyň ünsüni çekýär.
Sungatda bedew keşbi: Suratkeşleriň, heykeltaraşlaryň we halyçylaryň işlerinde bedew keşbi türkmen halkynyň milli buýsanjy hökmünde beýan edilýär.
Ylmy maslahatlar: Dünýäniň atşynaslary, alymlary we hünärmenleri Aşgabatda jemlenip, ahalteke atlarynyň genofonduny gorap saklamak barada pikir alyşýarlar.
Türkmenistanyň Döwlet tugrasynda ahalteke bedewiniň şekiliniň ýerleşdirilmegi, bu jandaryň döwletliligiň we bitewüligiň nyşanydyygyny görkezýär. Şeýle hem, «Ahalteke atçylyk sungaty we atlary bezemek däpleri» ÝUNESKO-nyň Adamzatyň maddy däl medeni mirasynyň sanawyna girizildi. Bu waka türkmen bedewiniň bütindünýä gymmatlygydygyny ýene bir gezek tassyklady. Ahalteke bedewi — biziň taryhymyz, şu günümiz we geljegimizdir. Ol biziň ganatymyzdyr.
Bedew baýramy — bu biziň geçmişimiz bilen geljegimizi birleşdirýän altyn köpürdir. Ahalteke bedewiniň çalasynlygy we çydamlylygy, Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe ýurdumyzyň batly gadamlarynyň simwolyna öwrüldi. «At — türkmeniň ganaty» diýýäris. Dogrudan hem, bedewlerimiziň asuda asmanyň astynda, salkyn säherlerde sähra boýunça çapyp barşy — bu erkinligiň, bakylygyň we ösüşiň janly suratydyr.
Türkmen bedewiniň milli baýramy — bu diňe bir şatlyk-şowhunly baýramçylyk güni bolman, eýsem, pederleriň mirasyna bolan sarpadyr. Bu baýram arkaly biz geçmişiň asylly däplerini geljekki nesillere ýetirýäris. Bedewleriň dükürdisi bolsa parahatçylygyň, ösüşiň we rowaçlygyň sazy bolup ýaňlanýar.
Türkmen bedewiniň milli baýramy diňe bir dabaraly çäre däl, eýsem, biziň däp-dessurlarymyza bolan wepalylygymyzdyr. Bu baýram arkaly biz dünýä medeniýetine ajaýyp bir gymmatlygy — Ahalteke bedewini peşgeş berendigimize ýene bir gezek buýsanýarys.
Ganatlanan bedewleriň bady bilen öňe barýan Türkmenistanyň şöhraty, edil ahalteke bedewleriniň kişňemesi ýaly, dünýäniň dört künjegine ýaň salyp durar. Her ýylyň aprel aýynyň soňky ýekşenbesi bolsa, biziň ruhy baýlygymyzyň, milli bitewüligimiziň we sarsmaz döwletliligimiziň dabaralanmasy bolup taryha ýazylar. Ganatly bedewlerimiziň bady hemişe belent bolsun!
Türkmenistanyň Oba hojalyk ministrliginiň hünärmeni
Örebaýew Mekan Ahmedowiç